و الليلة و أشباه ذلك . توضيح اينكه موثقه بودن روايت به جهت فطحى بودن ابن بكير و ابن فضال است كه در سند قرار دارند . نگاهى به دلالت روايت : در اين روايت حضرت ضمن اينكه ساعت و ساعتين را كافى ندانسته است ، عرد و عردين را - كه همان مقدمات مباشرت است كه كنايه از مباشرت است - كافى دانسته است كه نظير يوم و يومين و ليلة به عنوان اجل براى عقد متعه قرار داده بشوند . جواب بعض الاجله از عدم حدّ براى ساعت و ردّ آن صاحب رياض از بعض الاجله - نامعلوم براى ما - در جواب اين سؤال كه ؛ با اينكه ساعت معين است چطور حضرت مىفرمايند كه حدّ ندارد ، جواب داده است كه ؛ « او » در « ساعة او ساعتين » به معناى واو نيست ، بلكه مراد عبارت از « يكى دو ساعت است » كه مجهول است ، و « او » در آن به معناى واو است . اين توجيه به نظر خيلى عجيب مىرسد ، چرا كه در ادامه كه امام مىفرمايد « و لكن العرد و العردين و اليوم و اليومين و الليلة » همه واوها را به معناى « او » مىگيريد ، اما در صدر اين كلمات « او » را به معناى واو مىگيريد ! جواب صحيح از سؤال مذكور را قبلا گفتيم كه ساعت در روايات به معناى قطعه‌اى از زمان آمده است ، كه حد معينى برايش نبوده است . 3 - خبر قاسم بن محمد عن رجل سماه قال : سألت أبا عبد الله عليه السلام عن الرجل يتزوج المرأة على عرد واحد ، فقال : لا بأس ، و لكن اذا فرغ فليحول وجهه و لا ينظر . « 1 » كه از اين روايت استفاده مىشود كه اگر اجل را يك مرتبه مباشرت قرار بدهد ، صحيح است . بررسى دلالت روايات مذكور اشكالى بر روايت زرارة و جواب آن : در رياض آورده است كه بعضى از فقهاء از

--> ( 1 ) - وسائل الشيعة ، ابواب المتعه ، باب 25 ، حديث 4 . ج 14 ، ص 479 .